|
Jaarlijks biedt het Rijk ongeveer 160 pas afgestudeerden WO’ers een plek aan als Rijkstrainee. In twee jaar tijd worden de trainees klaargestoomd voor een functie als beleids-, staf- of projectmedewerker. Het zijn zeer gewilde plekken. Liesbeth Wanders was in 2008 één van de gelukkigen die geselecteerd werden. In haar traineeship volgde ze de training ‘Persoonlijke vaardigheden’ van SBI. “Ik ben door de training veel bewuster geworden. Van mijn persoonlijke houding en die van anderen, maar ook van de processen.”
Liesbeth Wanders (Heerlen, 1983) studeerde in 2007 af aan de VU in Amsterdam in de richting Cultuur, Organisatie en Management. Ze werkte een jaar bij KPMG, om vervolgens in 2008 te solliciteren naar een plek als Rijkstrainee, samen met nog 2500 andere net afgestudeerden.
Beter sturen
“Als Rijkstrainee krijg je de kans om in twee jaar tijd kennis te maken met het werk bij het Rijk. Naast je werk, in mijn geval voornamelijk bij het Ministerie van Justitie, volg je een opleidingstraject aan de Campus Den Haag. Onderdeel hiervan zijn maatwerktrainingen.” Eén van die maatwerktrainingen is ‘Persoonlijke vaardigheden’, verzorgd door SBI. “Daarin zijn we dieper ingegaan op bijvoorbeeld vergader- en onderhandelingstechnieken, onze persoonlijke stijl in het omgaan met conflicten en de relatie met leidinggevenden.”
Wanders volgde de training met name vanwege de vergadertechnieken. “Ik vond veel van de vergaderingen die ik had bijgewoond erg rommelig. Ik wist alleen niet hoe het beter kon. Doordat ik nu een besluitvormingsmodel kan toepassen, kan ik beter sturen.” Ook de onderhandelingstechnieken vond Wanders interessant: “Bij de onderhandelingsoefeningen merkte ik dat ik veel te eerlijk ben. Het is niks voor mij om je eisen eerst aan te dikken, zodat je uiteindelijk precies krijgt, wat je van tevoren bedacht hebt. Ik wil veel liever dat iedereen zijn eisen eerlijk op tafel legt, en dat je dan met elkaar tot een compromis komt. Maar het is goed om bewust te worden van het feit dat anderen onderhandelen heel strategisch aanpakken.”
Zelf anders doen?
Leerzaam waren ook de rollenspellen met een acteur. “We moesten voorbeelden uit onze eigen werkpraktijk naspelen. Ik heb daarvoor een situatie genomen die ik had meegemaakt met een collega. We hadden een aanvaring die mij erg dwars zat. Toen de acteur en ik in onze rollen doken, en het geheel zich nog eens afspeelde, zag ik ineens helderder wat er was voorgevallen”, vertelt Wanders. Terwijl ze achter een bureau zat, stormde de acteur boos binnen. Hij maakte haar allerlei verwijten terwijl hij boven haar werkplek uittorende. “Ik voelde me aangevallen en schoot daardoor in de verdediging,” verduidelijkt de 26-jarige. “De acteur vertelde me in de evaluatie welke gedrag we beiden vertoonden en hoe wij elkaar versterkten. Op enig moment vroeg de acteur mij ‘had je zelf niet iets anders kunnen doen?’. Dat was een eyeopener.”
Eén niveau
“Ja, mijn collega viel mij aan, dat was duidelijk. Maar door in de verdediging te schieten, voedde ik hem alleen maar. En dan zat ik ook nog eens op een stoel, terwijl hij stond.”
Dan blijft de vraag: ‘Wat had Wanders kunnen doen?’ “Ik had bijvoorbeeld kunnen vragen of hij wilde gaan zitten. Dat had ons in elk geval op één niveau gebracht. Ook had ik zijn gedrag kunnen beschrijven. Door bijvoorbeeld te zeggen: ‘Ik heb het gevoel dat je boos bent’. Dat klinkt heel simpel, het ís zelfs heel simpel, en toch had ik dat op het moment zelf niet gedaan.”
Nee-zeggen
Een ander belangrijk onderdeel van de SBI-training was ‘het verbeteren van je persoonlijke effectiviteit’. Wanders: “Meerderen van ons kampten met hetzelfde probleem, namelijk hoe je ‘nee’ zegt tegen een leidinggevende of meer ervaren collega. Wij komen net kijken bij het Rijk. En je wilt dan alles goed doen en iedereen te vriend houden.” De training leerde haar dat je niet iedereen kan behagen en dat je je eigen grenzen moet bewaken.
Dagelijks profijt
Het zijn verschillende vormen van dezelfde karaktereigenschap waaraan Wanders in de training werkte. “Ik ben uiteindelijk bescheiden. Ik twijfel niet aan mijn capaciteiten en intelligentie, maar in bepaalde situaties kan ik makkelijk ‘ondergedrag’ vertonen. Dat nodigt anderen uit tot ‘bovengedrag’. Het zijn natuurlijke processen, maar ze staan een evenwichtige samenwerking wel eens in de weg.”
Het moge duidelijk zijn: Wanders kijkt tevreden terug op de training. “Ik ben er veel bewuster door geworden. Van mijn persoonlijke houding en die van anderen, maar ook van de processen en hoe je het geheel kunt beïnvloeden. Ik heb daar dagelijks profijt van.”
|
