Verhoging van de AOW leeftijd, wat kan de OR doen?

De discussie over het verlengen van de AOW leeftijd zal niemand zijn ontgaan. Regering, 2e kamer, vakbonden en werkgeversorganisaties zijn er druk mee. Veel punten zijn nog onzeker, maar dat werknemers langer moeten doorwerken is vrijwel zeker.

Duurzame inzetbaarheid werknemers

De belangrijkste redenen voor de verhoging van de AOW-leeftijd zijn het betaalbaar houden van de AOW en het opvangen van structurele tekorten op delen van de arbeidsmarkt. Daarom is het belangrijk dat werknemers voor langere tijd inzetbaar zijn. Duurzame inzetbaarheid heet dat.

Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid maakte om deze reden een zogenaamd voorontwerp van de Wet voor duurzame inzetbaarheid (PDF). Volgens dit voorontwerp hebben werkgevers én werknemers straks de wettelijke plicht om te zorgen voor duurzame inzetbaarheid van werknemers. Zij moeten dus op een gezonde manier blijven werken tot hun 67ste. Dit wordt geregeld via de Arbowet. Via een ‘agendabepaling’ wordt dan nog nader uitwerkt waar werkgevers en werknemers precies aandacht aan moeten besteden.

De OR heeft een belangrijke rol

De discussie speelt nog op landelijk niveau, maar het is aan te raden nu al in de eigen organisatie na te denken over de gevolgen van het verhogen van de AOW-leeftijd. Wat is nodig om werknemers langer inzetbaar te houden? Hoe zijn de arbeidsomstandigheden? De OR kan met de bestuurder nagaan wat nodig is om werknemers langer inzetbaar te houden.

Verplichtingen van de werkgever

De Arbowet verplicht de werkgever om de belastbaarheid te verminderen en om rekening te houden met de leeftijd van werknemers. Zo verplicht artikel 5 van de Arbowet bedrijven in de RI&E rekening te houden met ‘risico’s voor bijzondere categorieën van werknemers’. En er zijn meer punten waarin de Arbowet in voorziet:

• Verplicht aanbieden van Preventief Medisch Onderzoek (PMO)
• Samenwerking OR met preventiemedewerker
• Actieve informatieuitwisseling tussen werkgever en OR over arbeidsomstandighedenbeleid

Belangrijke punten voor de OR

De Wet op de Ondernemingsraden (WOR) biedt de OR een aantal handvatten waarmee zij invloed kan uitoefenen op het beleid van de organisatie. De WOR biedt bijvoorbeeld bevoegdheden als:

• Het overlegrecht
  De OR kan inzetbaarheid van oudere werknemers op de agenda zetten en hierover het gesprek met de bestuurder aangaan.
• Het instemmingsrecht:
  De OR kan regelingen op het gebied van arbeidsomstandigheden toetsen op de inspanning voor de inzetbaarheid van de oudere werknemer.
• Het initiatiefrecht:
  De OR kan zelf ideeën en suggesties aandragen.

Zware beroepen

Het voorontwerp van wet benoemt specifiek dat werkgevers en werknemers van sectoren met zware beroepen een gezamenlijk actieplan moeten inleveren om de belasting van werknemers te verminderen en om duurzame inzetbaarheid te verbeteren. Volgens het voorontwerp voert de werkgever in overleg met de ondernemingsraad beleid gericht op duurzame inzetbaarheid. Hier liggen dus kansen voor uw OR. Grijp die kansen!

Auteur: Alex Daems | trainer/adviseur SBI training & advies