Als gerechtssecretaris had ze best een voorstelling gehad van het werk van een OR-lid. En toch was het volstrekt anders dan ze verwacht had. Liesbeth van der Poel trad in januari aan in de OR van de Rechtbank Maastricht. Samen met acht anderen was ze nieuw verkozen. “Ik ben blij dat we als raad gestart zijn met een meerdaagse training bij SBI. Je hebt als nieuwe club de neiging om bij de eerste vergadering direct ‘aan het werk’ te gaan. SBI liet ons zien dat je elkaar eerst moet leren kennen. Elkaars talenten moet zien. En dat een strategie de basis is van al je handelen.”

In het dagelijks leven is Liesbeth van der Poel (Den Haag, 1956) gerechtssecretaris bij de Rechtbank Maastricht. Als rechterhand van de rechter in civiele zaken bereidt ze zittingen voor, tijdens die zitting is zij griffier en daarna is zij degene die de vonnissen schrijft. Een verantwoordelijke baan, maar Van der Poel wilde meer: actief deelnemen aan de medezeggenschap binnen haar organisatie.

Fundament onder groep

Met acht anderen werd ze in januari gekozen en geïnstalleerd in de OR. “We zijn gedreven en intelligente mensen, voldoende bekend met de processen en taken van een OR; toch ben ik erg blij met de trainingen die we gehad hebben”, vertelt Van der Poel.
“Die training vormt het fundament onder onze groep. We hebben elkaar leren kennen; elkaars kwaliteiten en talenten leren zien. De een bleek een goede onderhandelaar, terwijl de ander bijvoorbeeld een voorstel vakkundig op papier kan zetten.” Van der Poel heeft gezien dat haar groep, zoals zovele andere OR’en, geneigd was direct aan het werk te gaan. “Je hebt de natuurlijke neiging direct het eerste agendapunt op te pakken. Daarvoor zit je er tenslotte.”

Strategie leidend

De trainer liet hun juist eerst over zichzelf vertellen en vervolgens werd met behulp van opdrachten inzicht in elkaar en de groepsprocessen verschaft. “We kregen bijvoorbeeld een opdracht over een vliegtuigcrash. We moesten ons voorstellen dat we waren neergestort, en dat we 25 dingen van een lijst konden uitzoeken die, met ons, de crash zouden hebben overleefd.” Van der Poel gniffelt nog even bij de gedachte aan het voorval. “Ik vond dat ik een aardige lijst had samengesteld. Afgewogen en gebaseerd op overleven. Toen we vervolgens de lijsten bespraken wist de trainer met een simpel stel vragen alles op zijn kop te zetten. Hij liet ons zien dat het van groot belang is wat je strategie is. Ga je de woestijn door op zoek naar de bewoonde wereld, of blijf je in de buurt van het wrak. Die eerste essentiële keuzes, de strategie dus, zijn leidend voor alle keuzes die daarop volgen. Het was een echte eyeopener.”
De strategie van de OR van de rechtbank Maastricht is: duidelijk, vindbaar en transparant. Het is de manier waarop de OR er voor zijn achterban wil zijn. Van der Poel: “We proberen een dag na iedere bijeenkomst van de OR via een kort bericht op de interne site naar de achterban te communiceren wat we hebben besproken of besloten. Daarnaast willen we inspelen op wat er vanuit de organisatie bij ons wordt neergelegd.”

Niet hijgerig, wel alert

De strategie ten opzichte van het bestuur is anders. Die laat zich het best samenvatten als ‘alert’, vertelt Van der Poel. “We handelen vanuit vertrouwen, maar ook het bestuur van een rechtbank kan wel eens te snel willen. In dat geval zouden ze wel eens stappen van medezeggenschap over kunnen slaan. Nou, dat laten we niet gebeuren. We hijgen het bestuur niet in de nek, maar we wijzen ze wel op onze rechten in het proces.”
Ook in de omgang met het bestuur komen de trainingen door SBI van pas. Van der Poel: “Onze trainer vertelde op een bepaald moment dat de bestuurders ook gewoon op cursus gaan. Dat ze daar technieken leren. En sindsdien zie ik dat ook. Dat is ook heel goed, maar voor mij geldt dat ik eenmaal bewust van het spel, pas echt kan meedoen.”