Tijd voor het Centrum van Actief Burgerschap
Het Centrum van Actief Burgerschap (CvAB) heeft zich met ingang van 1 januari 2026 gevestigd op Landgoed Zonheuvel. Het wordt de plek en katalysator voor de noodzakelijke transitie bij overheden en organisaties, om effectiever samen te werken met de groeiende kracht van de samenleving en het civiele domein.
De maatschappelijke opgaven zijn groot en de systemen lopen vast. De kracht van de samenleving – vertegenwoordigd door talloze bewonersinitiatieven en coalities – wordt steeds meer erkend als essentieel voor de oplossing. Het Centrum van Actief Burgerschap speelt in op de behoefte bij systeem-organisaties (Publiek en Privaat) om de benodigde transitie in cultuur, financiën, organisatie en governance te realiseren.
Het Centrum zal een open en levendige plek worden waar deze nieuwe manier van denken manifest wordt gemaakt en tot actie aanzet. “Waar het Huis van Actief Burgerschap in Utrecht het clubhuis is van de bewonersbeweging, wordt het Centrum de plek waar de systeemwereld leert en experimenteert met gelijkwaardige samenwerking,” aldus mede-initiatiefnemer Floor Ziegler. “We zijn klaar om in de volgende fase van ‘het doen’ stappen te zetten en te laten zien hoe het kan.” In de nieuwe manier van denken is het niet de inwoner die naar het stadhuis moet komen, maar het stadhuis naar de inwoner komt.
Ons nieuwe mantra voor bestuurders en ambtenaren luidt daarom: Begin bij wat er al is. De samenleving is geen braakliggend terrein waarop de gemeente beleid uitrolt. In de steden en dorpen van ons land barst het van de energie, netwerken, verenigingen, buurtinitiatieven en informele zorgstructuren. Daar ligt de kracht. In plaats van een eigen projecttafel op te tuigen, nodigen we bestuurders en ambtenaren uit om aan te schuiven bij de tafels die er al staan.
De kernopdracht verandert daarmee van halen naar brengen en kenmerkt zich door 4 acties:
1. Word onderdeel van de gemeenschap: Laat je gezicht zien, niet als controleur, maar als
partner.
2. Stel de cruciale vraag: “Wat hebben jullie nodig?”
3. Faciliteer en dien: Help de gemeenschap hun eigen doelen te bereiken.
4. Vul aan: Breng in waar de overheid specifiek goed in is (wetgeving, financiële middelen, specialistische kennis, opschaling).
Het Centrum van Actief Burgerschap is gebaseerd op een aantal pijlers.
Leergangen en Programma’s: Het Centrum gaat programma’s en leergangen aanbieden om organisaties te helpen hun vermogen te ontwikkelen om beter met gemeenschappen samen te werken. De lancering van de eerste leergangen staat gepland voor januari.
Netwerken en coalities: Het centrum faciliteert samenkomsten, biedt werkplekken en initieert of verbindt coalities van mensen die verandering willen.
Verbeeldingslab: Een plek op het landgoed waar formele en informele netwerken elkaar ontmoeten die worden geïntegreerd in de programmering.
Samenwerking met Partners
Het Centrum van Actief Burgerschap is een project van de Coöperatie Actief Burgerschap i.o., door stichting SBI en Floor Ziegler en Teun Gautier, die daarmee hun infrastructuur, kennis en netwerken bundelen. Grote bijeenkomsten en de leergangen zullen gebruikmaken van de congresfaciliteiten van het naastgelegen Hotel en conferentiecentrum Landgoed Zonheuvel. Er zullen ook leergangen en programma´s worden ontwikkeld die op andere locaties kunnen plaatsvinden.
Het Centrum van Actief Burgerschap zal een breed netwerk van partners betrekken bij haar activiteiten, waaronder de Rijksoverheid (BZK), VNG, SDG Nederland, VNO-NCW en de We Doen Het Samen Coalitie (WDHS).
Ga voor meer informatie naar de website van het Centrum van Actief Burgerschap.
Dit is een artikel uit de Zonheuvel, winter 2026.